fbpx

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna niegdyś określana nazwą gośćca przewlekłego postępującego (GPP). Podstawowym objawem RZS jest stan zapalny obejmujący stawy i tkanki okołostawowe, który objawia się ich obrzękiem, nadmierną ciepłotą, zaczerwieniem skóry i dolegliwościami bólowymi zmniejszającymi ruchomość stawów. Nieleczony RZS prowadzi do zniszczenia stawów i ciężkiej niesprawności. Jest także przyczyną zwiększonej umieralności z powodu zawałów mięśnia sercowego i udarów mózgu.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) - oferta badań

E15
70zł

Anty CCP – ELISA

Anty CCP – ELISA

Przeciwciała anty-CCP – specjalistyczne badanie stosowane w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). Wykrywa i ilościowo oznacza przeciwciała przeciw cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi, który stanowi specyficzny antygen w RZS. Zaletą badania jest duża specyficzność – dodatnie wyniki występują wyłącznie u osób chorych na RZS (nie obserwuje się wyników fałszywie dodatnich). Pamiętać jednak należy, że nie wszyscy chorzy z RZS posiadają we krwi przeciwciała anty-CCP.

E16
40zł

Czynnik reumatoidalny (RF)

Czynnik reumatoidalny (RF) – Turbidymetria lateksowa

Czynnik reumatoidalny (RF) – badanie wykonywane techniką aglutynacji cząstek lateksu. Wynik ilościowo wyraża stężenie RF w klasie IgM (w IU/ml). Podstawowe badanie laboratoryjne w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). Badanie niestety obarczone jest dużym ryzykiem uzyskania zarówno wyniku fałszywie ujemnego, jak i fałszywie dodatniego (więcej informacji znajduje się na stronie poświęconej chorobie).

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – opis choroby

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna obejmująca przede wszystkim układ ruchu. Niegdyś RZS określano nazwą gośćca przewlekłego postępującego (GPP). Rozwiń tekst

Zwiń tekst
Przewlekły charakter schorzenia prowadzi (w przypadku braku leczenia) do postępujących zmian stawowych oraz zajęcia innych narządów, a także jest przyczyną zwiększonej umieralności z powodu incydentów sercowo-naczyniowych (zawały mięśnia sercowego i udary mózgu). Nieleczony RZS prowadzi do zniszczenia stawów i ciężkiej niesprawności.

Przyczyna choroby jest nieznana. Postuluje się występowanie predyspozycji genetycznych, rolę infekcji bakteryjnych i wirusowych oraz defektów immunologicznych. Kobiety chorują znacznie częściej niż mężczyźni. Niektórzy badacze podkreślają też rolę stresu i palenia tytoniu w inicjowaniu choroby.

Zwiń tekst

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – objawy i leczenie

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) - objawy

Podstawowym objawem reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) jest stan zapalny obejmujący stawy i tkanki okołostawowe. Zazwyczaj zajęte są drobne i średnie stawy (np. stawy dłoni i nadgarstki), ale zniszczeniu mogą ulegać również duże stawy (np. barkowe, biodrowe czy kolanowe). Stan zapalny stawów przejawia się ich obrzękiem, nadmierną ciepłotą, zaczerwieniem skóry i dolegliwościami bólowymi zmniejszającymi ruchomość stawu. Rozwiń tekst

Zwiń tekst

Typowe objawy dotyczące układu ruchu w reumatoidalnym zapaleniu stawów (RZS) to:

  • ból i sztywność (często tzw. sztywność poranna – występująca po przebudzeniu się rano),
  • obrzęki,
  • tkliwość palpacyjna (przy dotyku, ucisku),
  • ograniczenie ruchomości stawu,
  • zniekształcenia będące efektem długotrwale przebiegającego zapalenia stawu.

Objawom stawowym RZS towarzyszą zazwyczaj tzw. objawy pozastawowe. Obejmują one układ sercowo-naczyniowy (przedwczesna miażdżyca, zawały serca, udary mózgu, zapalenia naczyń, obwodowe zmiany niedokrwienne), nerki, oczy (zapalenia tęczówki i ciałka rzęskowego, zespół suchości związany ze zmniejszoną produkcją łez), płuca (śródmiąższowe zapalenia płuc). Ponadto może wystąpić osteopenia i osteoporoza, zaburzenia obrazu krwi (leukopenia, niedokrwistość, nadpłytkowość), a także tzw. guzki reumatoidalne – podskórne, niebolesne zmiany skórne najczęściej zlokalizowane w okolicy stawów dłoni.

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) – leczenie

W leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów podstawowe znaczenie mają leki zaliczane do grupy tzw. leków modyfikujących przebieg choroby (DARD). Należą tu m.in. metotreksat, sulfasalazyna, chlorochina i hydroksychlorochina. Historyczne znaczenie mają też sole złota. Ponadto, szczególnie w leczeniu ostrych rzutów choroby, stosowane są glikokortykoidy – zarówno ogólnie, jak i miejscowo – w postaci wstrzyknięć dostawowych i okołostawowych. Powszechnie stosowane są też niesteroidowe leki przeciwzapalne (NPLZ). W ostatnim czasie duże sukcesy terapeutyczne w leczeniu RZS osiąga się dzięki stosowaniu tzw. leków biologicznych, do których zaliczane są m.in. przeciwciała skierowane przeciw czynnikowi martwicy guzów - TNFalfa.

Zwiń tekst

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) - diagnostyka

W postępowaniu diagnostycznym, oprócz wywiadu i badania fizykalnego, duże znaczenie odgrywają zarówno badania laboratoryjne, jak i obrazowe. Diagnostyka laboratoryjna reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) obejmuje m.in. ocenę wskaźników zapalnych (OB, CRP, proteinogram) oraz wykrywanie mniej lub bardziej specyficznych dla RZS wskaźników serologicznych. Rozwiń tekst

Zwiń tekst
Najwcześniej opisanym i wprowadzonym do praktyki klinicznej jest tzw. czynnik reumatoidalny (RF), który w wersji klasycznej jest autoprzeciwciałem klasy IgM skierowanym przeciw ludzkim przeciwciałom IgG. Opisano również występowanie czynnika reumatoidalnego w innych klasach przeciwciał, czyli IgG i IgA. RF może być wykrywany z wykorzystaniem różnych technik laboratoryjnych, np. odczynu hemaglutynacji biernej (jest to tzw. odczyn Waalera-Rose’a), technik aglutynacji lateksu lub ELISA. Niestety występowanie czynników reumatoidalnych nie jest wyłącznie cechą pacjentów z RZS – dodatnie wyniki mogą występować również w innych chorobach autoimmunologicznych oraz u zdrowych osób (częstość występowania wzrasta z wiekiem – u osób starszych niskie miana RF mogą występować nawet u ok. 7-10% populacji). RF nie występuje też u wszystkich pacjentów z RZS.

Innym, bardziej specyficznym dla RZS wskaźnikiem są autoprzeciwciała przeciw cytrulinowanym białkom (np. filagrynie lub wimentynie). Obecnie większość laboratoriów oznacza je pod nazwą anty-CCP (od Cyclic Citrulinated Peptide). Przeciwciała anty-CCP są charakterystyczne dla RZS, nie występują jednak u wszystkich chorych (dlatego reumatolodzy wyróżniają tzw. RZS seronegatywny).

Ponadto opracowano również inne, bardziej zaawansowane wskaźniki serologiczne RZS, w tym markery oceniające nasilenie zniszczenia chrząstki stawowej lub jej odbudowę, jednak jeszcze nie weszły one do powszechnego użycia.

Zwiń tekst

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) - oferta badań

E15
70zł

Anty CCP – ELISA

Anty CCP – ELISA

Przeciwciała anty-CCP – specjalistyczne badanie stosowane w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). Wykrywa i ilościowo oznacza przeciwciała przeciw cyklicznemu cytrulinowanemu peptydowi, który stanowi specyficzny antygen w RZS. Zaletą badania jest duża specyficzność – dodatnie wyniki występują wyłącznie u osób chorych na RZS (nie obserwuje się wyników fałszywie dodatnich). Pamiętać jednak należy, że nie wszyscy chorzy z RZS posiadają we krwi przeciwciała anty-CCP.

E16
40zł

Czynnik reumatoidalny (RF)

Czynnik reumatoidalny (RF) – Turbidymetria lateksowa

Czynnik reumatoidalny (RF) – badanie wykonywane techniką aglutynacji cząstek lateksu. Wynik ilościowo wyraża stężenie RF w klasie IgM (w IU/ml). Podstawowe badanie laboratoryjne w diagnostyce reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS). Badanie niestety obarczone jest dużym ryzykiem uzyskania zarówno wyniku fałszywie ujemnego, jak i fałszywie dodatniego (więcej informacji znajduje się na stronie poświęconej chorobie).